Dựa trên khảo sát 118 hộ nông dân tại Sơn La, Quảng Nam – Nghệ An và Đồng Tháp, nghiên cứu phác họa bức tranh đa chiều về nguồn lực sinh kế và liên kết chuỗi giá trị của nông hộ nhỏ, đồng thời đề xuất khuyến nghị chính sách hướng tới nền nông nghiệp bền vững và bao trùm đến năm 2050.

Hệ thống chính sách hỗ trợ hộ sản xuất nông lâm thủy sản giai đoạn 2013–2024 đã đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn còn nhiều bất cập trong triển khai, đòi hỏi cải cách toàn diện để nâng cao hiệu quả thực thi.

Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực nâng cao giá trị gia tăng và phát triển nông nghiệp bền vững, các hộ trồng lúa quy mô nhỏ vẫn tiếp tục khẳng định vai trò là nền tảng không thể thay thế của hệ thống sản xuất quốc gia. Dưới đây là những điểm cốt lõi về thực trạng và định hướng phát triển cho nhóm đối tượng trọng tâm này.

Nhật Bản tiếp tục là một trong những đối tác kinh tế và nông nghiệp quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Trải qua hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973–2025), hợp tác Việt Nam – Nhật Bản không ngừng được mở rộng và đi vào chiều sâu, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp, đóng góp tích cực vào phát triển bền vững, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao thu nhập cho người dân hai nước.

Năm 2025 ghi dấu mốc đặc biệt của ngành nông nghiệp Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản (NLTS) đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024 và vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD do Chính phủ đề ra. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay, đồng thời giúp cán cân thương mại toàn ngành xuất siêu trên 20 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của nông nghiệp trong nền kinh tế.

Theo báo cáo tháng 11/2025, ngành Nông – Lâm – Thủy sản (NLTS) tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực, dù kim ngạch có điều chỉnh nhẹ so với tháng trước. Lũy kế 11 tháng đạt 64,01 tỷ USD, tương đương 91,4% mục tiêu 70 tỷ USD của cả năm—một kết quả khả quan trong bối cảnh nhiều thị trường toàn cầu biến động.

Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản (NLTS) tháng 10/2025 của Việt Nam đạt 5,96 tỷ USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế 10 tháng đầu năm, xuất khẩu NLTS đạt 58,13 tỷ USD, tăng 12,9%, tương đương 89,2% mục tiêu 65 tỷ USD của năm 2025.

Ngày 04/9/2025 tại Tokyo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Bộ Nông Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản đã tổ chức Hội nghị Cấp cao Đối thoại Hợp tác Nông nghiệp Việt Nam – Nhật Bản lần thứ VI. Tại đây, hai bên ký kết “Tầm nhìn Trung – Dài hạn về Hợp tác Nông nghiệp giai đoạn 3 (2025–2030)”, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ nông nghiệp song phương.

Việt Nam đang khẳng định vị thế là một trong những trung tâm chế biến thực phẩm năng động nhất Đông Nam Á, nhờ nền nông nghiệp vững mạnh, tốc độ tăng trưởng cao và chính sách hỗ trợ tích cực từ Chính phủ. Báo cáo “Vietnam Country Profile” – tài liệu do Bộ Công nghiệp Chế biến Thực phẩm Ấn Độ công bố trong khuôn khổ World Food India 2025, đã chọn Việt Nam làm “Quốc gia trọng tâm”, nhấn mạnh tiềm năng hợp tác và đầu tư song phương trong lĩnh vực chế biến thực phẩm.

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản (NLTS) tiếp tục đà tăng mạnh trong tháng 9/2025 với kim ngạch ước đạt 6,35 tỷ USD, đưa tổng giá trị 9 tháng lên 52,31 tỷ USD, tương đương tăng 14% so với cùng kỳ 2024 — tiến sát mục tiêu 65 tỷ USD cả năm. Báo cáo nêu rõ điểm sáng ở nhóm cà phê, rau quả, hạt tiêu và gỗ, đồng thời cảnh báo rủi ro đối với thủy sản do quy định quốc tế.

Trong 8 tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản (NLTS) của Việt Nam ước đạt 45,37 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ 2024. Tính lũy kế đến hết tháng 8, xuất khẩu đạt 69,8% mục tiêu 65 tỷ USD cả năm 2025

Trong hai tháng 6 và 7/2025, xuất khẩu nông lâm thủy sản (NLTS) Việt Nam tiếp tục tăng trưởng ấn tượng, đạt tổng kim ngạch 39,24 tỷ USD sau 7 tháng, bằng 60,37% mục tiêu cả năm. Cà phê, thủy sản, cao su và điều là các ngành hàng dẫn dắt tăng trưởng, song vẫn còn nhiều thách thức về giá gạo, logistics và rào cản kỹ thuật từ các thị trường quốc tế.