Ngày đăng:
31 | 10 | 2026
Bản tin Hợp tác Nông nghiệp Việt Nam – Nhật Bản Quý III/2026 cập nhật tình hình kinh tế vĩ mô hai nước, thương mại nông sản song phương, các chính sách và quy định mới về SPS/MRL, hoạt động thúc đẩy hợp tác toàn diện, xúc tiến thương mại – đầu tư và các dự án hợp tác tiêu biểu trong quý III/2026
1. Tóm tắt bức tranh kinh tế vĩ mô và thương mại song phương
-
Việt Nam: 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 888,02 tỷ USD (tăng 30,4%), trong đó xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD (tăng 24,5%), nhập khẩu đạt 453,72 tỷ USD (tăng 36,7%). Sản xuất nông nghiệp ổn định: sản lượng lúa hè thu đạt 11,0 triệu tấn; đàn lợn tăng 5,4%, gia cầm tăng 3,1% so với cùng thời điểm năm 2025.
-
Nhật Bản: Kinh tế duy trì đà phục hồi nhưng đối mặt nhiều thách thức; GDP thực quý II/2026 tăng 0,4% so với quý trước (tương đương 1,4% tính theo năm). Xung đột Trung Đông và đồng yên yếu đẩy giá năng lượng, giá tiêu dùng tăng; Chính phủ duy trì hỗ trợ tài khóa, năng lượng và thúc đẩy tăng trưởng tiền lương.
-
Thương mại hai chiều: Quý III/2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 8,405 tỷ USD (tăng 22,74%), xuất siêu khoảng 1,494 tỷ USD. Riêng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 1,39 tỷ USD (tăng 25,76%), nhập khẩu nông sản từ Nhật Bản đạt 188,38 triệu USD (giảm 35,21%); Việt Nam xuất siêu nông sản khoảng 1,2 tỷ USD.
2. Các điểm sáng và lưu ý trong thương mại nông sản
-
Mặt hàng chủ lực: Gỗ và sản phẩm gỗ (595,82 triệu USD, tăng 8,14%), thủy sản (463,23 triệu USD, tăng 47,17%), cà phê (127,68 triệu USD, tăng 27,36%) và sản phẩm từ cao su chiếm 89,2% kim ngạch xuất khẩu nông sản sang Nhật Bản. Việt Nam giữ vị trí thứ 2 về cung cấp gỗ, cà phê, hạt điều, hạt tiêu cho thị trường Nhật Bản.
-
Thị trường Nhật Bản: Tỷ lệ tự cấp lương thực năm tài khóa 2025 chỉ còn 37% – mức thấp kỷ lục; giá gạo trong nước giảm, Chính phủ mua lại 210.000 tấn gạo bổ sung dự trữ. Nhu cầu nhập khẩu thủy sản, trái cây nhiệt đới, cà phê, chè, gia vị dự báo tăng mạnh.
-
Cảnh báo SPS và an toàn thực phẩm: Nhật Bản sửa đổi MRL đối với 6 hoạt chất (Afidopyropen, Dinitolmide, Ferimzone, Glufosinate, Mepiquat-Chloride, Pentoxazone), thông báo 13 dự thảo sửa đổi MRL trong quý III và siết chặt kiểm soát sản phẩm động vật nhập khẩu trái phép từ tháng 7/2026. Trong nước, Thông tư 28/2026/TT-BNNMT cập nhật Danh mục thuốc BVTV có hiệu lực từ 15/8/2026.
3. Thúc đẩy hợp tác toàn diện và triển khai Tầm nhìn hợp tác
-
Hợp tác cấp cao: Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp Chủ tịch JBIC (02/7/2026) và làm việc với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tại TP. Huế (06/9/2026); Phó Thủ tướng tiếp lãnh đạo Tokyo Gas, Marubeni và Bộ trưởng MEXT Nhật Bản, mở rộng hợp tác về đầu tư, năng lượng, giáo dục và khoa học – công nghệ.
-
Nông nghiệp xanh, tín chỉ carbon: Thúc đẩy tín chỉ carbon từ canh tác lúa phát thải thấp theo Cơ chế tín chỉ chung (JCM); Green Carbon Japan triển khai kỹ thuật tưới ngập – khô xen kẽ (AWD) tại hơn 15 tỉnh, thành phố với quy mô khoảng 80.000 ha.
-
Quản lý thiên tai và nông nghiệp số: Đối thoại Hợp tác Quản lý thiên tai Việt Nam – Nhật Bản lần thứ 14 (24/9/2026) tập trung chống xói lở bờ biển; VNPT-IT ký thỏa thuận với NTT e-MOI, Niinuma Tomofarm và NTT Agritechnology phát triển nông nghiệp số, truy xuất nguồn gốc đáp ứng tiêu chuẩn Nhật Bản.
4. Xúc tiến thương mại – đầu tư và dự án hợp tác tiêu biểu
-
Hội nghị Hợp tác Đầu tư và Thương mại Việt Nam – Nhật Bản tại Osaka (29/6/2026) với hơn 100 doanh nghiệp, gần 200 lượt kết nối B2B.
-
Giao lưu thương mại Việt – Nhật tại Tokyo (tháng 8/2026) do VCCI-HCM tổ chức, kết nối với khoảng 90 doanh nghiệp Tokyo.
-
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Nhật Bản 2026 tại Hà Nội (04/9/2026) và Chương trình Giao lưu Văn hóa – Thương mại Việt Nam – Nhật Bản lần thứ 7 tại Cần Thơ (11-13/9/2026).
-
Dự án tiêu biểu: Học viện Nông nghiệp Việt Nam phối hợp JICA thử nghiệm công nghệ lên men metan từ chất thải hữu cơ để sản xuất điện và phân bón; Dự án SATREPS giữa ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐHQGHN) và ĐH Waseda đào tạo về quan trắc môi trường và an toàn thực phẩm.