Trang chủ Ngành chế biến thực phẩm 21/10/2008 9 phút đọc Trong phần phân tích ngành này bạn sẽ tìm thấy thông tin hữu ích về cơ hội thị trường trong ngành chế biến thực phẩm của Việt Nam. Giới thiệu: Nông nghiệp và phát triển nông thôn là một lĩnh vực trọng điểm của chính phủ Việt Nam. Nông lâm thủy sản đóng góp 25% GDP, 30% tổng kim ngạch xuất khẩu và thu hút 73% dân số nông thôn tham gia sản xuất nông nghiệp và các hoạt động liên quan. Trong ngành nông nghiệp, chế biến nông sản và các dịch vụ công nghiệp liên quan đóng một vai trò trọng yếu trong việc làm tăng giá trị sản lượng nông nghiệp cũng như nâng cao và đa dạng hóa nhu cầu. Lĩnh vực này đang nổi lên như một ngành kinh tế năng động, góp phần to lớn vào quá trình phát triển công nghiệp và xuất khẩu. Gạo, cà phê, rau quả được chế biến trước khi xuất khẩu chiếm một phần đáng kể trong giá trị nông sản xuất khẩu. Với tầm quan trọng của mình, ngành chế biến đã và đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của chính phủ Việt Nam trong những năm gần đây. Xu hướng thị trường: Các nhà máy chế biến gạo và cà phê cần trang thiết bị:Quy mô đầu tư dự kiến cho ngành trong giai đoạn 2001-1020 được mô tả dưới đây: Đơn vị tính: tỷ đồng1998-2000 12.600 (0,8 tỷ USD)2001-2005 16.500 (1,05 tỷ USD)2006-2010 24.200 (1,54 tỷ USD)2011-2020 106.500 (6,78 tỷ USD) GạoDự tính sản lượng gạo chế biến sẽ đạt 32 triệu tấn, chiếm 90% tổng sản lượng gạo năm 2010 và 39 triệu tấn năm 2020, trong đó có 4 triệu tấn dành cho xuất khẩu mỗi năm. Để gia tăng sản xuất trong nước và nâng cao chất lượng gạo xuất khẩu, cần phải trang bị hệ thống máy sấy tiên tiến và máy xay xát liên hợp cỡ lớn có bộ phận phân loại hạt. Cà phêCùng với chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam, Vinacafe đang tập trung đầu tư mạnh cho hệ thống máy móc tiên tiến cũng như dần thay thế máy móc cũ kỹ lạc hậu. Trên tinh thần đó, dự kiến xu hướng sẽ là tăng cường nhập khẩu công nghệ chế biến hiện đại và các dây chuyền chế biến công suất lớn và vừa. Rau quảTrong năm 2000, chính phủ Việt Nam đã đặt ra một mục tiêu giàu đầy tham vọng với giá trị xuất khẩu rau quả năm 2010 sẽ đạt 1 tỷ USD, gấp hơn ba lần so với mức xuất khẩu năm 2001. Hướng tới mục tiêu đó, cần đảm bảo có cơ sở hạ tầng và công nghệ chế biến phù hợp. ThịtTới năm 2020, mục tiêu là phải sản xuất 6 triệu tấn thịt lợn thô, 5 triệu tấn thịt chế biến trong đó có 1,55 triệu tấn cho xuất khẩu. Để đạt được mục tiêu giàu tham vọng này, đầu tư tập trung cho công nghệ và máy móc thiết bị chế biến tiên tiến, phương tiện bảo quản và vận chuyển phù hợp cũng như chương trình tập huấn về quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm là hết sức cần thiết. Đánh giá thị trường: Nông nghiệp Đan Mạch rất nổi tiếng:Trong bối cảnh chính phủ Việt Nam đang tích cực theo đuổi chính sách đầu tư cho ngành nông nghiệp nhằm phát triển ưu thế cạnh tranh trong xuất khẩu nông sản chế biến, rõ ràng nhu cầu về công nghệ sản xuất và chế biến cũng như phương tiện bảo quản sẽ gia tăng. Hiện nay, một số các nước xuất khẩu lớn như Trung Quốc, Nhật Ban, Đài Loan, Đức, Pháp và Vương quốc Anh đã có được chỗ đứng vững vàng trên thị trường. Tuy nhiên, mức cung hiện tại của công nghệ và cơ sở chế biến tiên tiến vẫn còn thấp hơn nhiều so với nhu cầu dự tính trong tương lai. Điều này rõ ràng mở ra những cơ hội tuyệt với cho các công ty xuất khẩu liên quan của Đan Mạch khởi động/mở rộng kinh doanh của mình tại Việt Nam. Chính phủ nhận thức rất rõ các tiêu chuẩn chất lượng của các nước phương Tây và Đan Mạch được biết tới trong ngành nông nghiệp thông qua chương trình hỗ trợ ngành nông nghiệp do Danida tài trợ tại Việt Nam, tạo cho các nhà máy sản xuất máy móc chế biến của Đan Mạch một lợi thế so sánh. Các chỉ số quy mô thị trường: Gạo và cà phê là hai mặt hàng chủ chốt:Tổng sản lượng lương thực tăng ổn định đạt 7,78 tỷ USD năm 2002 và 8,09 tỷ USD năm 2003. Gạo, cà phê, rau quả và thịt là các mặt hàng quan trọng nhất. GạoSản lượng thóc toàn quốc bình quân năm trong 4 năm qua đạt xấp xỉ 33 triệu tấn. Ngoài ra, giá trị xuất khẩu năm đạt khoảng 675 triệu USD. Nhiều phương pháp phơi sấy nông sản khác nhau đang được sử dụng để đáp ứng được những yêu cầu khắt khe về độ ẩm, chất lượng và hạn chế thất thoát xảy ra. Phơi nắng là một phương pháp rất phổ biến vào mùa khô. Máy sấy chỉ được sử dụng khi thực sự cần thiết đặc biệt vào vụ lúa hè thu tại Đồng bằng sông Cửu Long. Các loại máy sấy có công suất khác nhau từ 0,5 tới 10 tấn. Gạo phục vụ thị trường trong nước được xay xát tại các cơ sở xay xát quy mô nhỏ. Cà phêSản lượng cà phê theo thống kê đạt 841.000 tấn năm 2001, 700.000 tấn năm 2002 và 771.000 tấn năm 2003. 95% sản lượng cà phê dùng để xuất khẩu. Ở cấp độ hộ gia đình, các máy móc giản đơn được sử dụng phổ biến. Các loại máy này được điều khiển bằng tay, bằng chân trong khi các máy cơ giới được tận dụng để nghiền vỏ hạt cà phê. Người dân trồng cà phê sơ chế 80 phần trăm sản lượng cà phê của cả nước. Các nhà máy trong nước đã sử dụng hệ thống chế biến hạt cà phê bằng phương pháp ướt, kiểu Raoeng với công suất 750-3.000 kg/ha cùng một hệ thống sấy khô kèm theo. Một số máy sấy cà phê được nhập khẩu sau năm 1975 từ Vương quốc Anh và Đức với công suất tương ứng 2.000 tấn và 5.000 tấn mỗi năm. Hiện tại, một số dây chuyền chế biến bằng phương pháp sấy khô cà phê với công suất 2.000 kg/h đang được trang bị cho người dân trồng cà phê Việt Nam theo một thỏa thuận giữa Việt Nam và Đức. Vinacafe là tổng công ty quốc doanh lớn nhất về sản xuất, chế biến và xuất nhập khẩu cà phê ở Việt Nam. Hiện nay, Vinacafe có 10 dây chuyền lớn chế biến cà phê hạt, một nhà máy chế biến cà phê tinh chế để sản xuất cà phê tan, cà phê rang với công suất 1.000 tấn mỗi năm. Có khoảng 1.000 cơ sở sơ chế cà phê tại các vùng trồng cà phê. Rau quảSản lượng rau quả bình quân giai đoạn 2000-2003 là 0,89 tỷ USD. Có khoảng 23 Doanh nghiệp nhà nước (SOE) hoạt động trong lĩnh vực chế biến rau quả với công suất từ 500 tới 10.000 tấn/năm. Tổng công ty Rau quả (VEGETEXCO), một Doanh nghiệp quốc doanh trực thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT là công ty lớn nhất. Tổng công ty có 14 công ty chế biến rau quả với công suất 600-10.000 tấn/năm. Các cơ sở chế biến lớn hơn ứng dụng các kỹ thuật chế biến tiên tiến hơn so với các cơ sở nhỏ. Phần lớn các cơ sở chế biến nhỏ tập trung vào phơi sấy sản phẩm vì phương pháp này cần ít vốn. Các cơ sở chế biến lớn hơn thường sử dụng hệ thống đóng hộp, ngâm ủ, ướp đông lạnh và cô đặc. Thời gian sử dụng thiết bị bình quân của các cơ sở chế biến lớn là 6 năm. Các loại thiết bị cũ nhất là máy ép, cô đặc và nhào trộn. Xuất xứ của thiết bị rất đa dạng, cho dù phần lớn thiết bị của các cơ sở chế biến lớn (65%) được sản xuất trong nước. Ngoại trừ các thiết bị khử trùng, ướp đông lạnh nhanh, ép và cô đặc. Phần lớn các thiết bị nhập khẩu đều có xuất xứ từ Nga, Trung Quốc, Đài Loan và Đức. ThịtSản lượng ngành công nghiệp thịt của Việt Nam đạt 1,6 triệu tấn / Năm, trong đó có 77% thịt lợn, 16% thịt gia cầm và 7% thịt gia súc. Phần lớn sản phẩm thịt lợn được phân phối dưới dạng tươi sống trong khi chỉ có một tỷ lệ nhỏ, tuy nhiên đang có chiều hướng tăng lên, được chế biến thành thịt hộp, xúc xích v.v... Chế biến thịt là một hoạt động có quy mô tương đối nhỏ tại Việt Nam. Chỉ có một vài công ty chế biến có công suất trên 10.000 Tấn/Năm. Hiện tại có khoảng 290 lò mổ chính thức đang hoạt động. Tuy nhiên, một tỷ lệ lớn hoạt động sản xuất và chế biến diễn ra trong một vài lò mổ thương mại tập trung. Tại Việt Nam có hai công ty hàng đầu trong ngành chế biến thịt là Tổng công ty Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản (Vissan) và Animex. Nhà máy Animex là một trong số ít các nhà máy tại Việt Nam tuân thủ các tiêu chuẩn vệ sinh quốc tế. Cách thức yếu kém trong quản lý chất lượng vệ sinh thực phẩm và thiếu các thiết bị chế biến phù hợp đã tác động tiêu cực tới chất lượng thịt và an toàn thực phẩm. Thiếu các cơ sở bảo quản lạnh cũng gây ảnh hưởng mạnh mẽ tới ngành chế biến thịt. Rất ít lò mổ, nhà máy chế biến thịt và tiêu thụ sản phẩm thịt có cơ sở hạ tầng vận tải và bảo quản lạnh, gây khó khăn trong việc vận chuyển thịt và các sản phẩm thịt trên quãng đường xa mà không làm giảm chất lượng thịt.